Józef i żona Potifara

Józef i żona Potifara – dwa obrazy holenderskiego malarza Rembrandta.

W 1655 roku Rembrandt dwukrotnie w swoich obrazach podjął starotestamentowy motyw związany z biblijnym patriarchą Józefem. Historia została zaczerpnięta z Księgi Rodzaju. Opowiada o Józefie będącym zarządcą domu urzędnika faraona Potifara. Zawsze pod jego nieobecność jego żona próbowała uwieść Józefa. Ten jednak zawsze odmawiał pokusie. Pewnego razu, spełniając swoje obowiązki, kobieta złapała go za płaszcz i ponownie namawiała go do zdrady. On wyrwał się jej uciekając, lecz zostawiając swój płaszcz. Urażona kobieta zwołała domowników i oskarżyła Józefa o próbę zniewolenia jej. Gdy powrócił Potifar powiedziała do niego:

Rembrandt nie był pierwszym artystą, który przedstawiał intrygę żony Potifara. Przed nim temat podejmował m.in. Murillo. Kompozycja Rembrandta jest innowacyjna, przedstawia wszystkie trzy główne postacie opowiadania w jednym pomieszczeniu. Dzięki takiemu zabiegowi był w stanie streścić całą opowieść biblijną na jednym płótnie. Inspiracją do namalowania obrazu mogła być jednak nie Biblia, lecz sztuka teatralna autorstwa Joosta van den Vondela Józef w Egipcie. Cała scena rozgrywa się w sypialni, co również jest odstępstwem od tekstu źródłowego. Pośrodku obrazu siedzi żona Potifara wskazująca na czerwony płaszcza sługi water sold in glass bottles. Światło pada na puste łoże zasłane białym prześcieradłem. W jego blasku stoi za łożem skruszony Józef personalized water bottles. Do jego namalowania pozował Rembrandtowi jego jedyny syn Tytus. Chłopak ma u boku klucze do domu Potifara. Temat zdrady i nieuczciwego oskarżenia może odnosić się do prywatnego życia artysty. Kilka lat wcześniej sam został oskarżony przez kochankę o niedochowanie obietnicy przez co sprawa trafiła do sądu i ciągnęła się latami.

W tym samym roku Rembrandt namalował drugą wersję tego samego tematu metal water canteen. Obraz wydaje się niedokończony, postacie przedstawione bardzo teatralnie choć kompozycja została zachowana.